Türkiye’de istihdamda yaşanan kayıt dışılık ile mücadele kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) harekete geçti. Sigortasız olarak çalıştırılan ya da sigortalı çalışmakla birlikte kazançların SGK’ya eksik bildirilmesi hallerine karşı SGK’dan yeni bir hamle geldi. Prime esas kazançların kuruma eksik bildirilmesi devleti ve çalışanı mağdur ediyor. Uzmanlar bu konuyla ilgili araştırmalarında 4.5 milyon kişinin kayıt dışı çalıştırılmasının devlete yılda 80 milyar lira vergi kaybına yol açtığını vurguladı.

Eksik Bilgilendirme Yapanlara Yönelik Uygulama

İşverenler her ay SGK’ya aylık prim ve hizmet belgesi veriyor. Bu belgede prime esas kazancı eksik gösterilen çalışanlar, hak ettiklerinden daha düşük emekli aylığına mahkum oluyorlar. Emekli aylıkları, çalışma hayatı boyunca SGK’ya bildirilen prime esas kazancın ortalaması üzerinden hesaplandığı için, kazanç düşük gösterilince çalışanlar daha az emekli aylığı alıyor.

Bunun üzerine harekete geçen SGK, prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20 ve daha fazla oranda azalan çalışanların cep telefonlarına SMS göndermeye başladı. TBMM’ye sunulan 2022 yılı bütçe belgesinde, SGK 2021 yılının sadece ilk 6 aylık döneminde 150 binden fazla çalışana bu yönde SMS gönderdiği belirtildi. SGK kayıt dışı istihdamla mücadele etmek kapsamında bu çalışmasına önümüzdeki dönemde de devam ediyor.

SGK’dan Çalışanlara SMS’li Uyarı

Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdam ile mücadele kapsamında 2021 yılında yaklaşık 300 bin çalışana SMS gönderdi. Bu SMS’de “Bu ay SGK’ya bildirilen kazancınız önceki aya göre azaldı” ifadeleri kullanıldı. SGK, kurumlar ve işverenler ile istihdama yönelik verilerin paylaşımı konusunda protokol imzalama ve elektronik altyapı uyumlaştırma işlemleri gerçekleştirecek.

Bu sayede SGK’ya eksik bildirimde bulunma probleminin üstesinden gelinmesi planlanıyor. Veri analizlerine bakarak riskli olduğu belirlenen iş yerlerine SGK müfettişleri tarafından denetimler yapılacak. Ayrıca eksik kazanç bildirimi ile mücadele kapsamında riskli olduğu tespit edilen iş yerleri için yapılan denetimler sıklaştırılacak.